تغییر فضامندی خیابان لاله‌زار؛ سال‌های ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷

پایان‌نامه کارشناسی ارشد

در این گفتگو زهرا مصدق می‌گوید که چگونه مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تحول خیابان لاله‌زار را طی دهه‌های سی تا پنجاه رقم زد. این خیابان که پیش از سال‌های دهۀ سی، بستری برای ابراز زندگی متجددانه در فضای شهری و دریافت خدمات و کالاهای گران‌قیمت بود، با گذشت زمان به مرکز عرضۀ خدمات و کالاهایی از نوع دیگر بدل شد.
او با راهبردی تاریخی به منابع درجه اولی مانند خاطرات، آگهی‌های منتشرشده در روزنامه‌ها، عکس‌ها و آمارها و سرشماری‌ها مراجعه کرده و شواهدی برای روایت سرگذشت لاله‌زار جمع‌آوری کرده است. این روایت بر مبنای تحلیل و تفسیر تغییر بدنه و عرصۀ خیابان و اثر متقابلشان بر هم شکل گرفته است.
طبق روایت مصدق، لاله‌زار در دو دهۀ نخست قرن، محلی برای شبکه‌هایی از فعالیت‌ها اعم از عرضۀ خدمات و کالا تا فعالیت‌های هنری و فرهنگی بود که متناسب با آن فضای اجتماعی‌اش شکل گرفته بود. خیاط‌خانه‌ها و فروشگاه‌های محل توجه متمولان و فرنگی‌مآبان شهر و تماشاخانه‌ها و نشریاتِ میزبان گزیده‌ای از روشنفکران جامعه، همه در لاله‌زار جای گرفته بودند. بین سال‌های ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷ این شبکه‌های فعالیتی به تدریج جای خود را به شبکه‌های دیگری از فعالیت‌ها داد که متناسب با جامعۀ متأثر از وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور و زندگی روزمرۀ گروه‌های جدید اجتماعی مخاطبش بود. در پاسخ به تغییراتی که در کمیت و کیفیت فعالیت‌ها اتفاق افتاد، فرم فضایی بافت پشت بدنۀ خیابان عوض شد. ترکیبات فضایی جدید باعث افزایش ظرفیت لاله‌زار و تغییر فعالیت‌ها شد. به دنبال آن کیفیت جدارۀ خیابان نیز تغییر کرد و با حضور چشمگیر عناصر نیمه‌ثابت مثل تابلوها و علائم، فضای کالبدی جدیدی در خیابان پدید آمد که متأثر از فضای اجتماعی و فعالیت‌های جدید و متقابلاً اثرگذار بر آن بود.


این نشست در تاریخ ۲۹ مهر سال ۱۴۰۰ از طرف سایت چهارراه و با همکاری مؤسسه مهر گیتی برگزار شد. از خانم زهره توحیدی برای مصاحبهٔ این نشست سپاسگزاریم.

زهرا مصدق اکرمی

زهرا مصدق اکرمی دانش‌آموخته رشته مطالعات معماری ایران در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه شهید بهشتی است. عنوان پایان‌نامه وی «تغییر فضامندی خیابان لاله‌زار در سال‌های ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷» است.

سایت چهارراه

سایت چهارراه با انگیزه‌های غیرتجاری به صورت مستقل و غیر تجاری تلاش دارد با فراهم آوردن ویدئوهایی با محتوای تخصصی و روشنگرانه، با پشتوانه‌ی علمی و دانشگاهی، نیاز جامعه‌ی تخصصی و علاقه‌مندان غیر دانشگاهی زمینه‌های مورد نظرش را پاسخ دهد.

پیوند به وبگاه

مؤسسه مهر گیتی

سازمان مردم نهاد مؤسسه خیریه مهرگیتی فعالیت خود را از سال ۱۳۸۴ آغاز نموده است. این مؤسسه به ساخت مدارس خیرساز در مناطق محروم کشور و بهبود خدمات آموزشی برای کودکان این مناطق می‌پردازد.

پیوند به وبگاه

  1. حسنی صالحی گفت:

    سلام
    بسیار جالب و مفید بود.
    هم موضوع و هم گفتگو.
    سپاس از همۀ دست اندر کاران.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.