ماد: باستان‌شناسی یا تاریخ

نشست مسائل باستان‌شناسی و تاریخ دوره ماد

در این سخنرانی، دکتر ملکزاده به نگاه رایج و سنتی به تاریخ و باستان‌شناسی اشاره می‌کند و به تفاوت رویکرد تاریخی نسبت به دوره ماد و رویکرد باستان‌شناختیِ این دوره می‌پردازد.

این جلسه بخشی از نشست «مسائل باستان‌شناسی و تاریخ دوره ماد» است که ۱۹ اردیبهشت سال ۱۳۹۱ با تلاش انجمن علمی باستان‌شناسی دانشگاه تهران برگزار شد. بخش‌های دیگر این نشست را اینجا ببینید.

 

 

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:

مهرداد ملکزاده

مهرداد ملکزاده عضو گروه پژوهشی دوران تاریخی پژوهشکدۀ باستان‌شناسی سازمان میراث فرهنگی (ICAR)، عضو و دبیر «کارگروه تخصصی واژه‌گزینی باستان‌شناسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی» است. او عضو علی‌البدل هیئت مدیره «انجمن علمی باستان‌شناسی ایران» (SOIA)، عضو (مستعفی) هئیت مدیره و سخنگوی «جامعۀ باستان‌شناسی ایران» (SIA)، عضو «انجمن ایرانی تاریخ» (ISH)، عضو «انجمن زبان‌شناسی ایران» (LSI)، و عضو انجمن دانش‌آموختگان میراث فرهنگی (CHCA) است. ملکزاده در گروه مشاوران علمی مجلۀ نامۀ ایران باستان و مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ که هر دو از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی (IUP) است، عضویت دارد. همچنین تا سال ۱۳۹۳ عضو گروه مشاوران علمی مجلۀ بین‌المللی پژوهش‌های تاریخ ایران (Analytica Iranica)، عضو هیئت علمی و هيئت ويراستاران دانشنامۀ تاریخ ایران (Encyclopadia Historia Iranica)، دبیر گروه پژوهش‌های باستان‏‌شناسىِ دانشنامۀ تاریخ ایران و مدرسِ آموزشکدۀ عالیِ روش‌‏شناسىِ علوم انسانی پاریس (Methodologica Universitas - Paris) بوده است.

ملکزاده در اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۸ در خانواده‌ای اصالتاً ترک‌زبان (از مهاجران باکو) در تهران به دنیا آمد. وی پس از طی مراحل تحصیلیِ کاردانی باستان‌شناسی (۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱)، کار‌شناسی موزه‌داری (۱۳۷۴ تا ۱۳۸۱) و کار‌شناسی ارشد باستان‌شناسی (۱۳۸۱ تا ۱۳۸۴)، دکتری (۱۳۸۵ تا ۱۳۹۱) خود را در باستان‌شناسی دوران تاریخی ایران از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. مطالعات باستان‌شناختی و تاریخی ملکزاده عمدتاً معطوف به پژوهش و کاوش در محوطه‌های عصر آهنِ ۳ یا «دورۀ ماد» است؛ او تاکنون بیش از ۵۰ مقالۀ تخصصی در این زمینه نگاشته است و به باستان‌شناسی و تاریخ هزارۀ یکم ق.م. ایران علاقه دارد. از میان نوشته‌های او می‌توان به مقالاتی چون: «اَندیه: شاهک‌نشینی در سرزمین ماد بزرگ و شاهکارهای هنری مارلیک» (۱۳۷۳)، «شاهک‌نشین اَبدَدانَ در ماد غربی» (۱۳۷۴)، «یک مأخذ سریانی در تاریخ ماد» (۱۳۷۵)، «یادداشت‌های مادی: جایگاه ماد‌ها در تاریخ ایران» (۱۳۷۶)، «مادهای ایرانی‌زبان و مادهای اَنیرانی‌زبان» (۱۳۷۶)، «سرزمین پریان در خاک مادستان» (۱۳۸۱)، «پایان نبرد پنج سالۀ ماد و لودیه و خورشید‌گرفتگی ۵۸۵ ق‌.م» (۱۳۸۱)، «تیغ مادی در نیام جنگاوران سیلک» (۱۳۸۱)، «دژهای مادی و سپاهیان آشوری» (۱۳۸۲)، «پادشاهی مانا، دورۀ ماد و تاریخ ایران باستان» (۱۳۸۸)، «بله کوروش پارسی بود» (۱۳۹۱) اشاره کرد. بیش از ۵۰ فصل کار پژوهشی میدانی باستان‌شناختی در کارنامۀ او دیده می‌شود؛ از جمله عضویت در کاوش‌های کوه خواجۀ زابل، جزیرۀ کیش، چهرآباد زنجان، سُرخ‌دُم لکی، زیویۀ سقز، قلی‌درویش جمکران، پردیس قرچک؛ نیز معاونت کاوشهای هگمتان همدان، و سرپرستی بر پژوهشها و کاو‌شهای باستان‌شناختی «دژ مادی» بیستون، گیان نهاوند، کرفس رزن، زاربلاغ علی‌آباد قم، واسون کهک قم، شهر شلموط خورآباد قم، کلاک کرج، سنگ‌تراشان خرم‌آ‌باد، غلام‌تپۀ جعفرآباد کاشان، نوشی‌جان تپۀ ملایر و گونسپان پاتپۀ ملایر، چیاسبز غربی رماوند لرستان و گورستان مرسین شهمیرزاد. از دیگر علایق پژوهشی ملکزاده تاریخ اندیشه در ایران دورۀ شاهنشاهی مادان و هخامنشیان و برهم‌کنش میان مشرق‌زمین ایرانی شدۀ آن روزگار و مغرب‌زمین یونانی و یونانی‌مآب و خصوصاً نزد نخستین فلیسوفان غربی (اندیشوران پیشاسقراطی) است؛ در این زمینه او نخست در مهر ماه سال ۱۳۸۷ در بنیاد حکمت اسلامی صدرا یک سخنرانی با عنوان: «آناکساگوراس: خردورزی، اخترکیشی، مادی‌مآبی» ارائه نمود و بعد‌ها پژوهش‌های خود در این زمینه را با ارائۀ یک سخنرانی با عنوان «بیکران آناکسیماندرُس و زروانی‌گریِ مُغان مادی» در همایش بین‌المللی روز جهانی فلسفه در سال ۱۳۸۹ ادامه داد و مدتی نیز با طرح بزرگ تدوین تاریخ فلسفۀ انجمن بین‌المللی تاریخ فلسفه همکاری داشته است.

پیوند به وبگاه

انجمن علمی باستان‌شناسی دانشگاه تهران

انجمن علمی باستان­شناسی دانشگاه تهران فعالیت غیررسمی خود را از خرداد ۱۳۸۴ و فعالیت رسمی خود را با عنوان کانون علمی باستان شناسی از دی‌ماه ۱۳۸۴ زیرنظر معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران آغاز کرد. اين انجمن صرفاً علمی بوده و از مهم‌ترين اهداف آن ارتقای سطح علمی دانشجويان باستان­‌شناسی به‌ويژه دانشجويان دانشگاه تهران است.

نشست تخصصی مسائل باستان‌شناسی و تاریخ دوره ماد

این نشست در تاریخ ۱۹ اردیبهشت سال ۱۳۹۱ در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شده است. حمید خطیب‌شهیدی، کامیار عبدی، مهرداد ملکزاده، شاهرخ رزمجو، رضا ناصری و مرتضی حصاری در این جلسه سخنرانی کرده‌اند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *